Uyarılmış Potansiyeller (UP) Nedir?
Uyarılmış potansiyeller, sinir sisteminin belirli uyarılara yanıt olarak oluşturduğu elektriksel aktivitelerin ölçülmesidir. Bu testle beyin, omurilik ve periferik sinir yollarının işlevselliği değerlendirilir. Görme, işitme ve duyusal yolların bozuklukları EP ile tespit edilebilir.
UP Çeşitleri Nelerdir?
VEP (Visual Evoked Potentials – Görsel Uyarılmış Potansiyeller)
- Gözlere uygulanan ışık veya desen uyarılarıyla beyin görsel korteksinin yanıtını ölçer.
- Görme yollarının bozuklukları, optik sinir hasarı veya multipl skleroz takibinde kullanılır.
SEP (Somatosensory Evoked Potentials – Somatosensoriyel Uyarılmış Potansiyeller)
- Kol veya bacak sinirlerine uygulanan elektriksel uyarılarla omurilik ve beyin korteksine iletilen yanıtlar kaydedilir.
- Omurilik yaralanmaları, periferik sinir hasarları ve bazı nörolojik hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılır.
BAEP (Brainstem Auditory Evoked Potentials – İşitsel Beyin Sapı Uyarılmış Potansiyeller)
- Kulak yoluyla verilen ses uyarılarına karşı beyin sapındaki yanıtları ölçer.
- İşitme bozuklukları, beyin sapı lezyonları ve bazı nörolojik hastalıkların tanısında uygulanır.
Çekim Nasıl Yapılır?
- Baş ve vücuda yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla sinir sisteminin yanıtları kaydedilir.
- Test sırasında görsel, işitsel veya elektriksel uyarılar uygulanır (VEP, SEP, BAEP türüne göre değişir).
- İşlem genellikle 20–60 dakika sürer.
- Test ağrısızdır; bazı uyarılarda hafif rahatsızlık hissi olabilir.
- Hastadan test sırasında sessiz ve hareketsiz kalması istenir.
Çekim Öncesi Neler Yapılmalıdır?
- Saçlar temiz olmalı, saç kremi veya sprey kullanılmamalıdır.
- Rahat kıyafetler giyilmeli, test sırasında kolayca oturup uzanabilmelisiniz.
- Doktorunuzun ilaçlarla ilgili talimatlarına uyulmalıdır.
Kimlere Yapılır?
- Multipl skleroz gibi merkezi sinir sistemi hastalıklarının değerlendirilmesi
- Görme (VEP) veya işitme (BAEP) yollarındaki bozukluk şüphesi
- Omurilik veya sinir sistemi hasarı takibi (SEP)