Demans Nedir?
Demans (bunama), tek bir hastalık değil; hafıza, düşünme, dil, muhakeme, yön bulma ve günlük yaşam becerilerinde ilerleyici bozulma ile giden bir sendromun genel adıdır. Bu bozulma kişinin işlevselliğini ve bağımsızlığını etkileyecek düzeye ulaştığında demanstan söz edilir. Demans yaşlanmanın doğal bir parçası değildir, ancak yaş en güçlü risk faktörüdür.
Demans, beynin farklı hastalıklar nedeniyle hasar görmesi sonucu ortaya çıkar. En sık neden Alzheimer hastalığıdır; fakat başka demans türleri de vardır.
Demans ile Alzheimer Arasındaki Fark
- Demans: Belirti kümesini tanımlayan şemsiye terimdir.
- Alzheimer hastalığı: Demansın en yaygın nedenidir (demans vakalarının büyük kısmını oluşturur).
Yani her Alzheimer hastasında demans görülür; fakat her demans Alzheimer değildir.
Demans Türleri
Demansın farklı alt tipleri vardır; her biri farklı beyin bölgelerini etkiler ve kendine özgü belirtiler gösterebilir:
Alzheimer Hastalığı
En sık görülen demans tipidir. Beyinde “amiloid plaklar” ve “tau yumakları” gibi protein birikimleriyle ilişkilidir. İlk belirtiler genelde yakın bellek zayıflığıdır.Vasküler Demans (Damar Kaynaklı Demans)
İnme, küçük damar hastalığı veya kronik dolaşım bozuklukları sonrası gelişebilir. Zihinsel yavaşlama, dikkat ve planlama güçlüğü belirgin olabilir.Lewy Cisimcikli Demans
Dikkat ve zihinsel performansta dalgalanmalar, görsel varsanılar (halüsinasyonlar), Parkinson benzeri hareket sorunları ve REM uyku davranış bozukluğu görülebilir.Frontotemporal Demans
Daha erken yaşlarda başlayabilir. Kişilik değişiklikleri, davranış kontrolünde bozulma ve dil problemleri ön plandadır.